Creating a new framework of respect for the rights of missing

& dead refugees and migrants and bereaved family members

LastRightsLogo Ελληνικά Press Release IMG_8773-2 IMG_9621-2 lastrightsimage03

Υπάρχει άμεση ανάγκη να αποσαφηνιστεί ο τρόπος με τον οποίο το διεθνές δίκαιο προστατεύει τα δικαιώματα σε περιπτώσεις εξαφανίσεων ή θανάτων στα σύνορα, να αναγνωρισθούν τα δικαιώματα των οικογενειών των θυμάτων και να ορισθούν οι υποχρεώσεις των κρατών.

 

Οι μετακινήσεις πληθυσμών, τόσο σε καταστάσεις εσωτερικού εκτοπισμού όσο και οι διασυνοριακές, αποτελούν κομμάτι της καθημερινότητας για εκατομμύρια ανθρώπους. Τα τελευταία χρόνια πολλοί μετανάστες έχουν ξεκινήσει το ταξίδι προς την Ευρώπη. Σύμφωνα με την Υπατη Αρμοστεία, η συντριπτική πλειοψηφία όσων επιχειρούν το επικίνδυνο αυτό πέρασμα χρήζει διεθνούς προστασίας, καθώς διαφεύγει από τον πόλεμο, τη βία και τη δίωξη. Κάθε χρόνο οι διασυνοριακές αυτές μετακινήσεις στοιχίζουν ανθρώπινες ζωές τόσο στη ξηρά όσο και στη θάλασσα. Ο απολογισμός, σε παγκόσμιο επίπεδο είναι τραγικός.

 

Το ερευνητικό πρόγραμμα Αγνοούμενοι Μετανάστες του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης αναφέρει ότι ο ακριβής προσδιορισμός όσων πεθαίνουν ή σκοτώνονται αποτελεί «μία μεγάλη πρόκληση» και ότι τουλάχιστον 46.000 μετανάστες έχουν χάσει τη ζωή τους ή αγνοούνται παγκοσμίως από το 2000. Ο πραγματικός αριθμός είναι αναφμισβήτητα μεγαλύτερος δεδομένου ότι πολλοί δεν ανευρίσκονται ποτέ. Μηχανισμοί καταγραφής κατά μήκος των διαδρομών από την Αφρική δεν υπάρχουν, ο αριθμός των θανάτων στις διαδρομές της Κεντρικής Αμερικής είναι σε μεγάλο βαθμό απροσδιόριστος. Επαρκή στοιχεία για όσους χάνουν τη ζωή τους στον Κόλπο του Άντεν, τον Όρμο της Βεγγάλης ή τη Θάλασσα Ανταμάν δεν έχουμε.

 

Ήδη το 2017 τουλάχιστον 4.002 άτομα έχασαν τη ζωή τους. Τα θύματα ήταν στην πλειοψηφία τους γυναίκες και παιδιά. Δυστυχώς, οι θάνατοι θα συνεχίζονται ενόσω τα Κράτη, συμπεριλαμβανομένων και όσων έχουν επικυρώσει τη Σύμβαση του 1951 για τους πρόσφυγες, δυσκολεύονται να τηρήσουν τις ηθικές και νομικές τους δεσμεύσεις.

Ένας μεγάλος αριθμός όσων φτάνουν στην Ευρώπη έχει διαφύγει από πόλεμο, σύρραξη ή δίωξη. Μπορεί περίπου 4.002 άνθρωποι να έχασαν επιβεβαιωμένα τη ζωή τους από την 1η Ιανουαρίου 2017, όμως ο αριθμός των αγνοουμένων είναι πολύ μεγαλύτερος. Τα ονόματά των περισσότερων νεκρών και αγνοουμένων παραμένουν άγνωστα, οι οικογένειές τους δεν έχουν ανευρεθεί, ενώ όσες σωροί έχουν εντοπιστεί συνήθως θάβονται σε τάφους χωρίς διακριτικά. Πολλές οικογένειες δεν γνωρίζουν αν ένα αγνοούμενος μέλος, είτε πρόκειται για τον πατέρα, τον/την σύζυγο, τον αδερφό, την αδερφή ή το παιδί, είναι ζωντανός ή νεκρός. Όπως ανέφερε η Ειδική Εισηγήτρια του ΟΗΕ για του Μετανάστες, Agnes Callamard, στην έκθεσή της «Παράνομοι θάνατοι προσφύγων και μεταναστών» τον Αύγουστο του 2017: «Αυτό είναι μία από τις μεγάλες ανείπωτες τραγωδίες της συγκεκριμένης καταστροφής και ενεργοποιεί την ευθύνη των Κρατών να εξασφαλίσουν την αξιοπρέπεια και την απόδοση ευθυνών στο θάνατο»

 

Οι διαδικασίες ως προς τον τρόπο καταγραφής των νεκρών, ταυτοποίησης των ανθρωπίνων υπολειμμάτων και αναζήτησης των οικογενειών ορίζονται σε καταστάσεις ένοπλης σύρραξης από το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο. Αντλώντας στοιχεία από το διεθνές δίκαιο ανθρωπίνων δικαιωμάτων, έχουν αναπτυχθεί αρχές που σκοπό έχουν να προστατεύσουν τα δικαιώματα των εκλιπόντων και των οικογενειών τους σε διακριτές καταστάσεις θανάτου και απώλειας, ήτοι αναγκαστικές εξαφανίσεις, εσωτερικούς εκτοπισμούς και ανθρωπιστικές καταστροφές.

 

Δεν έχουν ακόμα λάβει, ωστόσο, τη δέουσα προσοχή, οι νομικές υποχρεώσεις των κρατών ως προς την ταυτοποίηση των νεκρών και την προστασία των δικαιωμάτων των οικογενειών τους στο πλαίσιο της προσφυγικής μετακίνησης και της παράτυπης μετανάστευσης. Υπάρχει άμεση ανάγκη να αποσαφηνιστούν τα βήματα που οφείλουν να ακολουθούν τα κράτη προκειμένου να διερευνήσουν τις εξαφανίσεις και τους θανάτους, να ταυτοποιήσουν όσους πεθαίνουν, να παράσχουν μία αξιοπρεπή ταφή στους νεκρούς (ανεξαρτήτως αν έχουν ταυτοποιηθεί ή όχι) και να αναζητήσουν τις οικογένειές τους, συμπεριλαμβανομένων των παιδιών. Εξίσου σημαντικό είναι να διευκρινιστεί πώς και από ποιον θα πρέπει να λαμβάνεται και να φυλάσσεται το υλικό από τις σωρούς και από τις οικογένειες των αγνοουμένων και υπό ποιες εγγυήσεις. Αυτό συνεπάγεται μία αναθεώρηση του διεθνούς δικαίου προκειμένου να εξακριβωθεί πώς θα πρέπει να εφαρμόζεται, να εντοπισθούν πιθανά κενά στις διατάξεις του και να προταθούν μέτρα για να καλυφθούν τυχόν ελλείψεις, λαμβάνοντας υπόψη τις ειδικότερες περιστάσεις υπό τις οποίες οι μετανάστες και οι πρόσφυγες χάνουν τη ζωή τους ή εξαφανίζονται.

Πιστεύουμε ότι υπάρχει ανάγκη θέσπισης αρχών, σύμφωνες με το διεθνές δίκαιο, τις οποίες θα προτείνουμε μέσω ενός νέου Πρωτοκόλλου, οι οποίες θα περιγράφουν τα βήματα που τα κράτη ευλόγως αναμένεται να ακολουθήσουν για την καταγραφή των αγνοουμένων, την ανάκτηση, συντήρηση και ταυτοποίηση των νεκρών, τη συλλογή και φύλαξη κατάλληλων στοιχείων ώστε να διευκολύνουν μελλοντικές ταυτοποιήσεις, τη δυνατότητα επαναπατρισμού ή αξιοπρεπής ταφής, το σεβασμό των δικαιωμάτων των οικογενειών και ιδιαίτερα του δικαιώματος να γνωρίζουν την τύχη των αγνοουμένων ή αποθανόντων συγγενών τους. Ο σκοπός των αρχών αυτών θα είναι να βοηθήσουν τα κράτη, την κοινωνία των πολιτών και τους λοιπούς φορείς, ειδικά όσους εργάζονται στο πεδίο, προκειμένου να ανταποκρίνονται στα τραγικά αυτά συμβάντα κατά τρόπο που να συνάδει με τα ανθρώπινα δικαιώματα και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια.

 

Οι κατευθυντήριες αυτές οδηγίες θα αντλούν πρωτίστως από την εμπειρία και τις γνώσεις που έχουν αποκτηθεί στο πλαίσιο των προσφυγικών και μεταναστευτικών ροών στην περιοχή της Μεσογείου αλλά και την εμπειρία και τις γνώσεις άλλων οργανώσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων από όσ συμβαίνουν στον υπόλοιπο κόσμο, ειδικά την Αργεντινή, τη Χιλή, τη Κεντρική και Νότια Αμερική, την Αυστραλία αλλά και τη συλλογή σχετικών πληροφοριών από περιοχές όπως την Ιαπωνία και την Ουκρανία.  Σκοπός είναι οι οδηγίες αυτές να είναι διεθνούς εμβέλειας και να συμβάλουν καταλυτικά στην ανάληψη δράσης ακόμα και από οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων που μέχρι σήμερα δεν έχουν ασχοληθεί με τα ζητήματα αυτά.

arrow-icon arrow-icon arrow-icon

Σεβασμός για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα

Ανεπίλυτη απώλεια

Διασυνοριακές Μετακινήσεις

Τελευταία Δικαιώματα

Δημιουργώντας ένα νέο πλαίσιο σεβασμού των δικαιωμάτων των αγνοουμένων & νεκρών προσφύγων και μεταναστών και των πενθούντων συγγενών τους

Αρχική Ποιοι είμαστε Διαβούλευση Μυτιλήνη Επικοινω Σύνδεσμοι & Ενημερωτικό Υλικό Τελευταία Δικαιώματα